François de La Rochefoucauld:
2e hertog van La Rochefoucauld.
(Parijs, 15 september 1613 – aldaar, 17 maart 1680)
Frans schrijver, adellijk militair en hoveling, die vooral bekend is geworden door Réflexions ou sentences et maximes morales (1665) of kortweg Maximes (Nederlandse vertaling: Maximen), korte, bondige uitspraken of aforismen over deugd en moraal.
In de vriendschap en in de liefde, is men dikwijls gelukkiger door hetgeen men niet weet, dan door hetgeen men wel weet.
Naarmate men ouder wordt, wordt men wijzer en dwazer.
Hoe zeldzaam ware liefde moge zijn, zij is toch nog minder dan ware vriendschap
Afgunst wordt vernietigd door ware vriendschap en koketterie door ware liefde.
Het getuigt van een gebrek aan vriendschap om niet op te merken dat de vriendschap van onze vrienden is bekoeld.
Het toeval maakt veel fouten goed waar het verstand geen raad mee zou weten.
We worden nooit zo gemakkelijk misleid als wanneer we andere mensen willen misleiden.
We vergeven onze vrienden gemakkelijk de fouten die ons zelf niet raken.
We zouden meer winnen door onszelf te laten zien zoals we zijn dan door te proberen te zijn wat we niet zijn.
We vergeven zolang we liefhebben.
Te veel nadenken is een ziekte.
Wie te veel aandacht besteedt aan kleine dingen, is over het algemeen niet in staat om grote dingen te doen.
IJdelheid zet ons ertoe aan meer dingen te doen die ons tegenstaan dan de rede.
Het is met ware liefde net als met het verschijnen van geesten: iedereen heeft het erover, maar bijna niemand heeft het ooit gezien.
De uitspraak trekt een grappige maar prikkelende vergelijking: ware liefde is net zo ongrijpbaar als geesten — iets waar mensen eindeloos over filosoferen, betwisten en fantaseren, maar wat ze zelden of nooit in werkelijkheid tegenkomen.
La Rochefoucauld had als moralist een nogal sceptische kijk op de menselijke natuur. Zijn stelling is tweeledig:
1. ‘Twijfel aan de echtheid van liefde’ — wat de meeste mensen “liefde” noemen is volgens hem iets anders: eigenbelang, gewoonte, verlangen of ijdelheid. “Ware liefde” — onvoorwaardelijk, zuiver, onbaatzuchtig — is uiterst zeldzaam.
2. ‘De kracht van verhalen’ — mensen praten er volop over, ze lezen erover, schrijven erover en geloven erin, maar hebben het zelf nooit echt meegemaakt. Net zoals bij spookverhalen: de mythe is rijker dan de werkelijkheid.
Het citaat heeft iets cynisch, maar ook iets vertederends — het erkent dat mensen het verlangen naar ware liefde nooit opgeven, ook al is ze zo moeilijk te vinden.
Auteur: François de La Rochefoucauld.
Dit beroemde citaat is afkomstig van de Franse schrijver en moralist François VI, hertog van La Rochefoucauld (Parijs, 15 september 1613 – 17 maart 1680). François VI, duc de La Rochefoucauld, prince de Marcillac, was een Frans schrijver, moralist en memoireschrijver, vooral bekend om zijn “Maximes”. Hij publiceerde officieel slechts zijn “Mémoires” en zijn “Maximes”, maar zijn literaire productie was omvangrijk.
Oorsprong:
De uitspraak komt uit La Rochefoucaulds “Réflexions ou Sentences et Maximes morales” gepubliceerd in 1664. Dit werk staat ook wel kortweg bekend als de “Maximes” — een verzameling van enkele honderden rake, cynische en scherpzinnige observaties over de menselijke natuur.
De originele Franse tekst luidt: “Il est du véritable amour comme de l’apparition des esprits: tout le monde en parle, mais peu de gens en ont vu.”
