Theocritus

Theocritus:

(/θiːˈɒkrɪtəs/; Oudgrieks: Θεόκριτος, Theokritos; Siciliaans: Tiòcritu, Teocritu;).

Geboren ca. 300 v.Chr., overleden na 260 v.Chr.). Griekse dichter uit Sicilië, Magna Graecia, en de grondlegger van de Oudgriekse pastorale poëzie. Er is weinig bekend over Theocritus, afgezien van wat uit zijn geschriften kan worden afgeleid. We moeten deze echter met de nodige voorzichtigheid benaderen, aangezien sommige gedichten (idyllogen; Εἰδύλλια) die gewoonlijk aan hem worden toegeschreven, weinig aanspraak maken op authenticiteit. Het is duidelijk dat er al vroeg twee verzamelingen zijn samengesteld: een met gedichten waarvan het auteurschap twijfelachtig was, maar die desondanks een corpus van bucolische poëzie vormden, en een strikte verzameling van die werken waarvan men aannam dat ze door Theocritus zelf waren geschreven.

Foto: wikipedia.org
De stemmen van de wind en de zee zijn verstomd; maar o, de stem van mijn wanhoop is niet verstomd.
Foto- Yucar Studios.🧠 Betekenis 🌊: Contrast tussen buitenwereld en binnenwereld Buiten: natuur is stil/bedaard (zee en wind zijn gaan liggen). Binnen: de wanhoop blijft onveranderd en “verstomd” niet. Stijlmiddel: Herhaling van “verstomd” (parallelisme) geeft een bezwerende, klaaglijke toon die goed past bij wanhoop/heimwee/liefdespijn. 🏺 Oorsprong: 📜 De verwijzing “Idylia 2, 38” duidt op: Theocritus’ Idyll(e) 2, regel/vers 38 (in edities wordt dit vaak als regelnummers weergegeven). Belangrijk: Dit is oorspronkelijk Oudgrieks; de Nederlandse zin is dus een vertaling/bewerking (niet de oorspronkelijke formulering). ✍️ Auteur 👤: Theocritus (ook gespeld als Theokritos), Hellenistische dichter uit de 3e eeuw v.Chr. Bekend als een kernfiguur voor de idylle-/pastorale poëzie (Idyllia = Idyllen).

Het scheenbeen is verder weg dan de knie.

Foto door Anne Nygard

De jeugd gaat voorbij als een droom.

Foto door Chris Malinao

Schoonheid is een kwaad in een ivoren zetting.

Foto door Kamila Maciejewska

Leeftijd haalt ons allemaal in; onze slapen eerst; dan kruipen onze wangen en kin langzaam en zeker door de vorst van de tijd. Sta op en doe iets voordat uw ledematen dor zijn.

Foto door Format arw

(Σαμερον αδιον ασω) “Ik zal morgen een zoeter lied zingen.”

Foto door Claudia Raya

Alle katten houden van een bank met kussens.

Foto door Hendrik Kilimann

Zelfs een klein geschenk kan enorm zijn door liefdevolle vriendelijkheid.

Foto door Tong Nguyen Van

Mannen zullen naar je kijken en tegen elkaar mompelen: “Zie! hoe klein was het geschenk, en toch hoe kostbaar!” De geschenken van vriendschap zijn allemaal onschatbaar.

Foto door Lina Trochez

Het goddelijke zaad doet het goed: dat van de goddelozen is vervloekt.

Foto door Tom Barrett

Cicade voor cicade is dierbaar, en mier voor mier, en haviken voor haviken, maar voor mij de muze en het lied.

Foto door Anh Tuan To

Fouten zijn schoonheden in het oog van een minnaar.

Foto door Victoria Roman

Slapend stellen we ons voor wat we wakker wensen; Honden dromen van botten en vissers van vissen.

Foto door Shane

Mooi is de bloei van de jeugd, maar die duurt maar kort.

Foto door Jed Villejo

De mens zal de mens altijd nodig hebben.

Foto door Austin Kehmeier

Schoonheid is een heerlijk vooroordeel.

Foto door Amir Seilsepour

Proberen brengt alles tot stand in deze wereld.

Foto door lay Banks

Een mens hoopt zolang hij leeft, eerst de doden hopen niet meer.

Foto: Faris Mohammed. 📌 Betekenis:  Kernidee:  “Hoop hoort bij het leven.” Zolang iemand leeft, blijft er (hoe klein ook) ruimte om te verwachten dat het beter kan worden. “Tweede helft als versterking:” De doden hopen niet meer → wie gestorven is, heeft geen toekomstverwachting meer; dus “wanhoop” is “voor later”, niet voor nu. Praktische strekking: aansporing tot “volhouden”, “niet opgeven”, en “troost” bij tegenslag. 🌱. 🧾 Oorsprong (klassieke herkomst): Dit gezegde wordt meestal gezien als een vertaling/parafrase van een “Griekse gnomische uitspraak” (een “wijsheidsspreuk”) die in de oudheid ook een “proverbiaal karakter” kan hebben gehad. 🇬🇷Auteur: Theocritus (Θεόκριτος), Hellenistische dichter (3e eeuw v.Chr.). Werk: “Idyllia” (Bucolische gedichten). Plaats: vaak geciteerd als “Idyll 4, vers 42” (let op: ‘versnummering kan per editie verschillen”, soms 41/42). Strekking van de Griekse formulering (inhoudelijk): “Voor de levenden is er hoop; wie gestorven is, hoopt niet meer.” Belangrijk: veel bloemlezingen geven deze zin als “Theocritus 4.42”, maar de “exacte Griekse woordvorm” kan licht verschillen per handschrift/uitgave; de “gedachte” is stabiel. 👤 Auteur: Theocritus — maar mogelijk óók een spreekwoord 🏛️ In Theocritus’ “Idyllen” duiken geregeld “spreekwoordelijke wijsheden” op in de mond van herders/personages. Daarom is het goed mogelijk dat Theocritus hier: óf “zelf” een kernachtige spreuk formuleert, óf een “al bestaande volkswijsheid” literair gebruikt. Kortom: “auteur in literaire bron = Theocritus”, maar de “gedachte” kan ouder/proverbiaal zijn. 🔁 Verwante spreekwoorden (handig ter duiding); Nederlands: “Zolang er leven is, is er hoop.” Latijn (verwant idee): “Dum spiro, spero” = “Zolang ik adem, hoop ik.” De toevoeging over de doden maakt het net scherper: hoop is “per definitie iets voor wie nog leeft”.

Bij wie het wél gaan, gaat alles wél.

Foto: Jennifer Griffin.  🗣️ Betekenis: Wie toch al geluk/voorspoed heeft, lijkt op alle fronten mee te zitten. Succes werkt als een sneeuwbaleffect: als je eenmaal “goed draait”, vallen andere dingen ook makkelijker op hun plek. Het kan ook een ironische/maatschappelijke observatie zijn: wie in een gunstige positie zit, krijgt vaak nóg meer kansen. Dicht bij: “Geluk trekt geluk aan” / “Wie heeft, zal gegeven worden” (maar dit gezegde is nuchterder en minder religieus geladen). 🏛️ Oorsprong (klassieke bron): Dit gezegde wordt doorgaans teruggevoerd op de Griekse dichter Theokritos (Theocritus) (3e eeuw v.Chr.). In zijn Idylle 15 (Adoniazousai, “De vrouwen die het Adonis-feest bezoeken”) staat een korte, spreekwoordelijke uitspraak die in vertaling neerkomt op: “Voor wie het goed gaat, gaat alles goed.” 📌 Over de plaatsaanduiding (Idylle 15, regel 24?): De toeschrijving “Idylle 15, (rond) regel 24” is plausibel en gangbaar, maar: regelnummering verschilt per editie/uitgave (Griekse teksteditie, vertaling, wel/geen proloogregels, etc.). Daarom zie je in bronnen soms 15.24, soms een regel net ervoor/erna. ✍️ Auteur: Theokritos / Theocritus. Werk: Idyllia (Idyllen), Idylle 15. 🔎 Context: In Idylle 15 voeren personages een alledaags gesprek (typisch “mimes”/stads-idylle). In zulke dialogen gebruikt Theokritos geregeld gnomai (algemene levenswijsheden, bijna spreekwoorden). Deze zin functioneert precies zo: een kernachtige levensobservatie over voorspoed en hoe die doorwerkt.

Alleen de armoede stimuleert de vaardigheden; ze is de leermeesteres van de inspanning.

Foto: Chitto Cancio.  ✅ Betekenis💡:  Armoede dwingt tot vindingrijkheid en het leren van vaardigheden: wie weinig heeft, móét iets kunnen/leren om te overleven. Armoede “leert” werken: gebrek maakt dat je inspanning levert, discipline ontwikkelt en oplossingen zoekt. Verwant aan het bredere idee: “Noodzaak is de moeder van de uitvinding.” (zelfde gedachte, andere klassieke traditie) 🏛️ Oorsprong 📜: Auteur: Theocritus (Θεόκριτος), Hellenistisch dichter (± 3e eeuw v.Chr.). Werk en plaats: Idyllia / Eidyllia (Εἰδύλλια), Idylle 21 (vaak getiteld “Vissers” / Halieis) regel 1 (in veel edities): het gedicht opent met precies deze spreukgedachte. Let op: nummering kan per editie verschillen (soms verschuift het regeltal of de indeling licht), maar de toeschrijving aan Theocritus, Idylle 21 (beginregel) is standaard. 🇬🇷 (Benadering van) de Griekse formulering + uitleg: In handboeken en citaatverzamelingen circuleert dit vaak in de trant van: “Πενία τὰς τέχνας ἐγείρει”. Penía tàs téchnas egeírei → “Armoede wekt/activeert de kunsten (vaardigheden).” en/of als tweede deel van dezelfde gedachte: “(ἡ) πενία … διδάσκαλος (ἐστὶ) …” → “Armoede is een leermeester(es) … “(van arbeid/inspanning). 🔁 Verwante klassieke varianten (zelfde idee): Als je dit gezegde elders tegenkomt, kan het ook verschijnen als: “Armoede is de moeder van de kunst/het vernuft”. “Armoede leert werken”. (Latijnse parallel in geest, niet letterlijk hetzelfde): “Necessitas…”-spreuken (noodzaak dwingt), vaak later geformuleerd als “necessitas est mater inventionis”. 📚 Praktische bronvermelding (zoals je het kunt citeren): Theocritus, Idyllia 21, 1 (opening van Halieis / “Vissers”). Spreuk: armoede wekt vaardigheden en is leermeester(es) van inspanning/arbeid.

Voor de liefde bestaat er geen medicijn en geen pleister.

Foto: Brian Patrick Tagalog.  ✅ Betekenis❤️🩹 : Liefdespijn laat zich niet eenvoudig “genezen” zoals een lichamelijke wond; gewone remedies (medicijnen, zalf, pleisters) helpen niet tegen verliefdheid/hartepijn; liefde wordt voorgesteld als een wond waarvoor geen standaardbehandeling bestaat. In modernere bewoording: liefde is niet met simpele middelen te repareren. 📜 Oorsprong: antieke beeldspraak “liefde als wond”. Het beeld van liefde als wond/ziekte is een klassiek motief in de Griekse en later Romeinse literatuur. “Pleisters” slaan hier niet op een modern pleistertje, maar op een (geneeskundig) omslag/kompres of poultice (Grieks: kataplasma), iets wat artsen op wonden legden. 🏛️ Auteur en bron: Theocritus (ja—maar meestal in een langere vorm) ✅ De formulering komt (in essentie) uit Theocritus, de Hellenistische dichter (3e eeuw v.Chr.). Concrete bron: Theocritus, Idyll(e) 11 (Idyll XI), aan het begin. Daar zegt de spreker tegen Nicias (een arts): dat er geen geneesmiddel voor liefde is, noch in zalven, noch in pleisters/omslagen, behalve (in Theocritus’ versie) de Muzen—oftewel: poëzie, zang, kunst/woordkunst. Waarom jouw citaat iets “korter” klinkt. In veel latere citaten/spreuken wordt het slotdeel (“behalve de Muzen”) weggelaten, waardoor je krijgt: “Voor de liefde bestaat er geen geneesmiddel en geen pleister.” Theocritus’ pointe is dus subtieler: kunst/poëzie kan wél een soort verlichting bieden, al is liefde niet “medisch” te genezen.

Ook de roos is prachtig, maar toch doet de tijd haar verwelken.

Foto: pxfuel.com.✅ 1) Betekenis:  De zin verwoordt het klassieke idee van vergankelijkheid: zelfs de roos—symbool van schoonheid, jeugd en bloei—verwelkt onder invloed van de tijd. 🏛️ 2) Oorsprong: Het beeld “roos + tijd + verwelken” is een oud literair topos (vanitas / memento mori), dat in de Grieks-Romeinse en latere Europese tradities veel voorkomt. Het gaat dus om een traditioneel motief, niet noodzakelijk om één duidelijk identificeerbare “oerbron”. 🇬🇷 3) Tekstkritische conclusie (waarom het geen stevig ‘letterlijk citaat’ is). De Griekse varianten die online circuleren zijn waarschijnlijk moderne parafrases of terugvertalingen (o.a. door nieuwgriekse woordkeuze zoals τριαντάφυλλο i.p.v. klassiek ῥόδον). Daardoor is het niet betrouwbaar om dit als letterlijk antiek vers te presenteren zonder exacte vindplaats (editie + versnummer). ✍️ 4) Auteurschap: Theocritus / Idyllia 23 vs. Constantijn Palaiologos. Toeschrijving aan Theocritus (Idyll 23): komt online vaak voor, maar is niet controleerbaar zonder versnummer en consistente bron; bovendien wordt Idyll 23 in moderne filologie vaak als Pseudo-Theocritus (Appendix Theocritea) beschouwd. Toeschrijving aan Constantijn (XI) Palaiologos/Paleologus: lijkt vooral een latere, secundaire (internet)toeschrijving; er is geen algemeen erkende primaire bronplaats waar deze roos-metafoor aantoonbaar bij hem hoort.

 

 

 

 

Door Pieter

Mensenmens, zoon, echtgenoot, vader, opa. Spiritueel, echter niet religieus. Ik hou van golf, wandelen, lezen en de natuur in veel opzichten. Onderzoeker, nieuwsgierig, geen fan van de mainstream media (MSM).

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *