Adelbert von Chamisso:
(30 januari 1781 – 21 augustus 1838).
Duitse dichter, schrijver en botanicus. Hij was in het Frans algemeen bekend als Adelbert de Chamisso (of Chamissot) de Boncourt, een naam die verwijst naar het familielandgoed in Boncourt.
Het heden is verkeerd, het leven liegt.
De zin “Het heden is bedrieglijk, het leven liegt” drukt een romantisch-pessimistische wereldvisie uit: het huidige moment, zoals het zich voordoet, komt niet overeen met de waarheid – het bedriegt, het is slechts een illusie. Het geleefde bestaan zelf, met zijn hoop en schijnbare zekerheden, ontneemt mensen de ware, diepere waarheid. Dit is een typisch motief van de romantiek: de zichtbare, alledaagse realiteit wordt gecontrasteerd met de ware, vaak onbereikbare waarheid als ontoereikend of bedrieglijk – gerelateerd aan de romantische wereldmoeheid en het verlangen naar iets dat in het echte leven niet vervuld kan worden.
Oorsprong: Ondanks onderzoek heb ik geen definitieve werkverwijzing (specifiek gedicht, jaar van compositie of publicatie) voor deze exacte zin kunnen vinden. Citatenverzamelingen (zitate.eu, woxikon, bestenzitate.com) vermelden het zonder bronvermelding – in tegenstelling tot sommige andere citaten van Chamisso, waar bijvoorbeeld wel de bron wordt vermeld. De bron wordt vermeld als “Frauen-Liebe und -Leben” (1830) of “Nachtwächterlied” (1826). Het is daarom mogelijk dat de zin afkomstig is uit een van zijn kortere gedichten of aforismen, zonder dat de vrij toegankelijke online bronnen de exacte titel vermelden. Voor een definitieve bron zou een kritische editie van zijn werken nodig zijn (bijvoorbeeld op Zeno.org of Project Gutenberg, waar Chamisso’s gedichten worden vermeld met hun jaar van compositie en eerste publicatie).
Auteur:
Het citaat wordt consequent toegeschreven aan Adelbert von Chamisso (1781-1838). Chamisso, wiens echte naam Louis Charles Adélaïde de Chamissot was, was een Duits-Franse dichter en natuurwetenschapper uit de Romantiek. Zijn familie vluchtte tijdens de Franse Revolutie uit Frankrijk; hijzelf voelde zich zijn hele leven verscheurd tussen twee culturen (“een Fransman in Duitsland en een Duitser in Frankrijk”). Deze ervaring van verlies van een thuis, melancholie en vervreemding sluit goed aan bij de gedesillusioneerde toon van het citaat, ook al is de exacte locatie van het werk nog niet definitief vastgesteld.
