Pramoedya Ananta Toer:
(EYD: Pramudya Ananta Tur; 6 februari 1925 – 30 april 2006), ook bekend als Pram, was een Indonesische romanschrijver en auteur. Zijn werken behandelen de koloniale periode onder Nederlands bestuur, de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd, de bezetting door Japan tijdens de Tweede Wereldoorlog, evenals de postkoloniale autoritaire regimes van Soekarno en Soeharto, en zijn doordrongen van persoonlijke en nationale geschiedenis.
Voorzover ik weet bestaan er geen vrije mensen. Het ene juk werp je af, om het andere opgelegd te krijgen. Vrijheid is slechts een gebrek aan verplichtingen en duurt maar even – heel even maar.
> “Voorzover ik weet bestaan er geen vrije mensen. Het ene juk werp je af, om het andere opgelegd te krijgen. Vrijheid is slechts een gebrek aan verplichtingen en duurt maar even – heel even maar.”
Dit drukt een ‘vrij sombere, realistische visie op vrijheid’ uit:
– ‘Absolute vrijheid bestaat niet’
Mensen leven altijd binnen een netwerk van:
– plichten
– afhankelijkheden
– machtssystemen
– sociale verwachtingen
– ‘Elke bevrijding brengt nieuwe bindingen mee’
Als je je van één vorm van onderdrukking of verplichting losmaakt, krijg je vaak een andere terug:
– politiek
– economisch
– relationeel
– moreel
– ‘Vrijheid is tijdelijk’
In deze gedachte is vrijheid geen blijvende toestand, maar slechts:
– een kort moment zonder directe dwang
– een tussenfase
– een adempauze tussen twee verplichtingen in
👉 Kortom: het citaat zegt dat ‘vrijheid relatief, broos en van korte duur’ is.
👤 Auteur: Pramoedya Ananta Toer (1925–2006)
– Indonesisch schrijver
– Een van de belangrijkste auteurs van Zuidoost-Azië
– Bekend om zijn romans over:
– kolonialisme
– macht
– menselijke waardigheid
– maatschappelijke onvrijheid
Zijn werk past goed bij de strekking van dit citaat, omdat hij vaak laat zien dat mensen wel degelijk streven naar vrijheid, maar daarbij steeds op nieuwe vormen van gezag en afhankelijkheid stuiten.
📚 Oorsprong / bron:
De uitspraak wordt ‘meestal verbonden met Pramoedya’s romanwereld’, en ‘waarschijnlijk met “Aarde der mensen”.
Belangrijke nuance:
– het is ‘geen spreekwoord uit de volksmond’
– het is ‘een citaat uit de literatuur’
– de ‘preciese bewoording hier lijkt afkomstig uit een Nederlandse vertaling’, niet noodzakelijk letterlijk uit het Indonesisch. Dus de veiligste formulering is:
> Toegeschreven aan Pramoedya Ananta Toer, waarschijnlijk uit “Aarde der mensen” (Bumi Manusia), in Nederlandse vertaling.
