Epictetus:
(50 – ca. 130 n.Chr.).
Stoïcijns filosoof en wordt samen met onder andere Seneca en Marcus Aurelius tot de leidende figuren in de stoïsche filosofie uit de eerste eeuwen na Christus gerekend.
De mens maakt zich geen zorgen over echte problemen maar over ingebeelde angsten over echte problemen.
De mens is een kleine ziel die een lichaam ronddraagt.
Omstandigheden maken de man niet, ze onthullen hem alleen zichzelf.
Het idee is dat tegenslag geen eigenschappen voortbrengt die je niet had – moed, hebzucht, geduld, lafheid – maar gewoon de kalme oppervlakte wegneemt en laat zien wat er al was. Een crisis bouwt geen karakter op; het legt het bloot. Dit past in de kerndoctrine van de stoïcijnen: externe factoren (omstandigheden) zijn moreel neutrale ‘onverschilligheden’, en waar het om gaat is de interne instelling (prohairesis) die je ermee inbrengt. Een moeilijke gebeurtenis is een test die je oordelen en gewoonten onthult, niet een kracht die nieuwe installeert. Dit is een wijd verspreid citaat, maar het is de moeite waard om eerlijk te zijn: ik kon nergens een geverifieerd citaat ervan vinden in de feitelijke overgebleven werken van Epictetus – de ‘Discourses’, de ‘Enchiridion’ (Handboek) of de ‘Fragmenten’. Elke bron die ik heb gevonden (Goodreads, AZQuotes, QuoteFancy, Pinterest, Etsy-drukkerijen) herhaalt gewoon de toeschrijving zonder naar een boek, hoofdstuk of vertaler te verwijzen. Dat patroon – populaire citatenites die elkaar citeren in plaats van een primaire tekst – is de klassieke handtekening van een verkeerd toegeschreven of geparafraseerd citaat, vergelijkbaar met hoe citaten lang na de feiten op Einstein, Twain of Marcus Aurelius worden vastgepind.
Waarschijnlijke oorsprong:
De regel leest eerder als een moderne condensatie van stoïcijnse ideeën dan als een directe vertaling. Het sluit nauw aan bij de gevoelens die daadwerkelijk in de leer van Epictetus voorkomen; in de ‘Discourses’ betoogt hij bijvoorbeeld dat ontberingen net als sparringpartners zijn die worden gestuurd om je op de proef te stellen en te versterken, en dat iemands karakter door moeilijkheden wordt blootgelegd en niet wordt gecreëerd. Het ‘idee’ is dus authentiek Stoïcijns en plausibel Epictetaans van geest, maar de strakke, aforistische Engelse bewoording ziet eruit alsof het later is bedacht (waarschijnlijk de 20e-eeuwse zelfhulp- of inspirerende citatencultuur) en vervolgens aan zijn naam is gekoppeld vanwege autoriteit.
Dus: behandel het als “toegeschreven aan Epictetus, niet geverifieerd in zijn bestaande teksten, maar consistent met zijn filosofie” in plaats van een bevestigd citaat – dezelfde voorzichtigheid die je zou toepassen op de meeste inspirerende postercitaten.
Er is slechts één weg naar geluk, en dat is op te houden met je zorgen maken over dingen waar je geen invloed op hebt.
Het zijn niet dingen die ons van streek maken, maar onze oordelen over dingen.
Een man is nog niet klaar als hij wordt verslagen. Hij is klaar als hij stopt.
Wij behoren het geluk te genieten wanneer wij het hebben, zoals de vruchten in de herfst.
Het is de aard van de wijzen om zich te verzetten tegen genoegens, terwijl de dwazen er een slaaf van zijn.
