George Bernard Shaw:
(Portobello, Dublin, 26 juli 1856 – Ayot, St Lawrence, 2 november 1950).
Iers toneelschrijver, socialist en theatercriticus. Hij was een vrijdenker, ondersteunde de strijd voor gelijke rechten voor vrouwen en was voorstander van gelijke beloning voor mannen en vrouwen. Tevens was hij overtuigd vegetariër en tegenstander van dierproeven. Hij won de Nobelprijs voor Literatuur in 1925 – hij accepteerde de eer maar weigerde het geld. In 1939 ontving hij een Oscar voor zijn werk aan het scenario van de film Pygmalion.
Jij ziet de dingen en zegt: Waarom? Ik droom de dingen en zeg: Waarom niet?
Twee procent van de mensen denkt, drie procent van de mensen denkt dat ze denken,
en vijfennegentig procent van de mensen zou liever sterven dan denken.
Alleen op papier heeft de mensheid glorie, schoonheid, waarheid, kennis, deugd en blijvende liefde bereikt.
Ik kan geen ander gebouw bedenken dat door de mens is gebouwd dat zo altruïstisch is als een vuurtoren. Ze zijn alleen gebouwd om te dienen.
Het citaat benadrukt dat vuurtorens unieke bouwwerken zijn omdat hun enige doel is om anderen te helpen. In tegenstelling tot de meeste gebouwen (die gebouwd zijn voor winst, bewoning of verdediging), bestaat een vuurtoren alleen om schepen te waarschuwen voor gevaar en ze veilig naar de kust te leiden. Hij dient iedereen gelijk, zonder er iets voor terug te vragen. Hij vertegenwoordigt puur, onwankelbaar altruïsme.
🏛️ Oorsprong:
De oorsprong van dit citaat is enigszins omstreden en moeilijk precies te verifiëren. Hoewel het algemeen wordt toegeschreven aan George Bernard Shaw, is er geen definitief bewijs in zijn gepubliceerde toneelstukken, voorwoorden of correspondentie dat bevestigt dat hij deze exacte zin heeft gezegd of geschreven.
Het is mogelijk dat het een parafrase is van een soortgelijk sentiment dat hij uitte, of dat het in de loop der tijd verkeerd is toegeschreven, zoals veel elegante citaten. Sommige bronnen suggereren ook dat het een volksgezegde zou kunnen zijn of een variant op een citaat van andere auteurs zoals Benjamin Franklin, die ook schreef over het nobele doel van vuurtorens.
🖋️ Auteur: Algemeen toegeschreven aan George Bernard Shaw. Zoals hierboven vermeld, is George Bernard Shaw de meest geciteerde auteur. Shaw (1856-1950) was een Ierse toneelschrijver, criticus en polemicus die de Nobelprijs voor Literatuur won. Hij stond bekend om zijn scherpe humor en krachtige maatschappijkritiek, en een citaat dat altruïsme en maatschappelijke dienstverlening prijst, zou zeker passen binnen zijn filosofische perspectief.
Zonder een bevestigde primaire bron is het echter beter om de toeschrijving te beschouwen als “veelvuldig toegeschreven” in plaats van een vaststaand feit.
Het leven gaat niet over jezelf vinden. Het gaat om jezelf creëren.
Zowel optimisten als pessimisten dragen bij aan de samenleving. De optimist vindt het vliegtuig uit, de pessimist de parachute.
Vrijheid betekent verantwoordelijkheid. Daarom zien de meeste mensen er tegenop.
Nu we hebben leren vliegen als vogels in de lucht en duiken in de zee als vissen, rest ons nog maar één ding – leren leven op aarde als mensen.
De vrijheid bestaat slechts daar waar het volk zorgt voor de regering.
Haat is de wraak van de lafaard omdat hij geïntimideerd is.
Vooruitgang is onmogelijk zonder verandering, en zij die niet van gedachten kunnen veranderen, kunnen niets veranderen.
Engelsen haten vrijheid en gelijkheid te veel om ze te begrijpen. Maar elke Engelsman houdt wel van een stamboom.
Vrijheid is de levensadem voor naties.
De zin vergelijkt vrijheid met zuurstof voor een politiek lichaam. Net zoals een mens niet kan overleven zonder te ademen, kan een natie niet gezond of levend blijven als zelfbesturende entiteit zonder vrijheid; het is geen luxe of een extraatje, maar een fundamentele voorwaarde voor het bestaan. Neem het weg, en de natie verzwakt niet alleen, ze stikt. Shaw gebruikt dit beeld om te betogen dat elk systeem van dwingend gezag, of het nu over kinderen, burgers of hele volkeren gaat, uiteindelijk datgene vernietigt wat een samenleving doet functioneren.
Oorsprong:
Het citaat komt uit het hoofdstuk “Regering door pestkoppen” in Shaws werk “Verhandeling over ouders en kinderen” uit 1910. Het boek zelf is een lang polemisch essay (oorspronkelijk geschreven als een voorwoord en later gepubliceerd als een zelfstandig werk) waarin Shaw de autoritaire behandeling van kinderen thuis en op school aanvalt. In het hoofdstuk ‘Regering door pestkoppen’ breidt hij dat argument uit van het gezin naar de politiek in bredere zin, waarbij hij dwingend bestuur, zowel nationaal als nationaal, beschouwt als fundamenteel destructief voor alles wat het regeert.
Auteur: George Bernard Shaw (1856-1950), de Ierse toneelschrijver, criticus en politiek essayist, vooral bekend van toneelstukken als ‘Pygmalion’, ‘Man and Superman’ en ‘Saint Joan’, maar ook van zijn omvangrijke oeuvre aan voorwoorden en politieke geschriften over uiteenlopende onderwerpen, van onderwijs tot socialisme.
Wat is vrijheid? Vrije tijd. Wat is vrije tijd? Vrijheid.
De lijn is een chiasmus (een spiegelbeelddefinitie): vrijheid = vrije tijd, vrije tijd = vrijheid. Het idee is dat vrijheid niet slechts de afwezigheid van beperkingen is; het betekent tijd hebben die werkelijk van jou is, vrij van noodzaak, werk of verplichting. En omgekeerd is vrije tijd niet alleen maar luiheid of vermaak; het is pas echte vrije tijd als het vrijelijk wordt gekozen en niet wordt opgelegd (zoals bij bijvoorbeeld werkloosheid). De twee concepten vallen in elkaar over: je bent niet vrij als je geen eigen tijd hebt, en tijd voor jezelf is waar vrijheid in de praktijk uit bestaat.
Herkomst:
Er is geen primaire bron opgedoken – geen toneelstuk, essay, brief of toespraak van Shaw die deze zin bevat. Het komt niet voor op de Shaw-pagina van Wikiquote, in de Shaw-collectie van AZQuotes, of in welke wetenschappelijke Shaw-bibliografie dan ook, ondanks dat Shaw veelvuldig wordt geciteerd. Het circuleert voornamelijk op door mensen samengestelde, niet-geciteerde sites voor het verzamelen van citaten (in het Nederlands op citatenverzameling.com, en in vergelijkbare, niet-gesourcete lijsten elders). Dit is de typische voetafdruk van een ‘zwevend’ of verweesd aforisme: een citeerbare oneliner die door citatensites zwerft en gaandeweg een beroemde, stilistisch plausibele naam oppikt.
Auteur:
Wordt in deze verzamelingen met citaten algemeen toegeschreven aan George Bernard Shaw (“G.B.Shaw”), maar ik kon het niet verifiëren als authentiek van hem. Gezien de totale afwezigheid van een gedocumenteerde bron in zijn feitelijke geschriften, moet je de toeschrijving beschouwen als een onbevestigd/waarschijnlijk vals feit in plaats van een vaststaand feit – het wordt ‘algemeen toegeschreven aan Shaw’, en niet ‘waarvan Shaw bekend is’.
