Claude McKay:
(Claredon, 15 september 1890 – Chicago, 22 mei 1948). Jamaicaans-Amerikaanse schrijver en dichter. In 1912 verhuisde hij van Jamaica naar de Verenigde Staten voor hoger onderwijs. McKay raakte daar actief betrokken bij politiek activisme, geïnspireerd door het werk van W.E.B. Du Bois. In 1914 vestigde hij zich in New York, waar hij in 1919 het beroemde gedicht If We Must Die schreef als reactie op racistische spanningen na de Eerste Wereldoorlog.
Als juni danst over de dood van mei, met scharlakenrode rozen die haar groene borst kleuren, en parende lijsters die haar dag inluiden, en de aarde op haar tenen loopt voor haar gouden gast, zie ik altijd de avond waarop we elkaar ontmoetten.
‘A Memory of June’ is een liefdeselegie, gedreven door een seizoensherinnering: de komst van juni doet elk jaar onwillekeurig een enkele, perfecte, vluchtige nacht vol passie herleven. Een paar lagen die het vermelden waard zijn:
– “June komt dansen over de dood van mei” verpersoonlijkt de vroege zomer als een triomfantelijke, levengevende figuur die over het sterven van de voorgaande maand heen stapt – een klassiek ‘memento mori’ gecombineerd met vernieuwing.
– “De aarde op zijn tenen voor haar gouden gast” – de hele natuur wacht ademloos op de warmte en het licht van June, en weerspiegelt hoe de spreker in verlangen zweeft.
– “Een liefde die zo vluchtig en zo compleet is” — de slotparadox is de emotionele kern: de liefde was totaal en perfect ‘omdat’ het maar één nacht was en nooit meer herhaald zou worden. De volledigheid en de vluchtigheid ervan zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
– Geleerden hebben ook thema’s van het verlangen naar hetzelfde geslacht opgemerkt die door het gedicht lopen, waardoor een extra laag van tederheid en verhulling wordt toegevoegd – een liefde die in die tijd alleen zijdelings kon worden uitgedrukt.
Herkomst:
Het gedicht verscheen in “Harlem Shadows” (1922), McKay’s historische collectie, en werd ook eerder gepubliceerd in “Cambridge Magazine” (1920) en “Spring in New Hampshire” (1921). Het is een Shakespeare-sonnet van drie strofen. Na de openingsstrofe die u citeerde, herinnert het gedicht zich aan een specifieke avond – ‘de eerste juni gedoopt in zachte regen’ – toen de spreker en een minnaar door natte straten naar huis liepen, met de armen in elkaar geslagen. De middelste strofe doet denken aan een kleine, geurige kamer waar ‘we maar voor één nacht getrouwd waren’, liggend in de stilte bij sterrenlicht, luisterend naar de regen. Het gedicht eindigt met een terugkeer naar dezelfde beelden uit juni, waarbij de ziel van de spreker zich losmaakt om te zingen over ‘een liefde die zo vluchtig en zo compleet is’.
Auteur: Het gedicht is van Claude McKay (1889–1948), de Jamaicaans-Amerikaanse dichter en romanschrijver die een centrale figuur was in de Harlem-renaissance. Hij was een meester in de sonnetvorm en gebruikte de klassieke Europese structuur om een diep persoonlijke, vaak grensoverschrijdende emotionele inhoud over te brengen – een kenmerkende spanning in zijn werk.
