Samuel Johnson:
(Lichfield, 18 september 1709 – Londen, 13 december 1784). Dr. Johnson genoemd, was een Engelse lexicograaf, dichter, essayist en literatuurcriticus. Johnson was in zijn tijd een van de belangrijkste figuren van het Londense literaire en intellectuele milieu. Hij was een harde werker, die constant klaagde over zijn luiheid, een sociaal bewogen mens, die gebukt ging onder een enorm schuldgevoel en een zwaarmoedige theedrinker. Hij was extreem dwangmatig en had last van zijn obsessieve-compulsieve stoornis en tics. Hij zou in moderne tijden waarschijnlijk met het syndroom van Gilles de la Tourette zijn gediagnosticeerd.
In de onderste laag van ieder volk betekent vrijheid weinig meer dan de keuze tussen werken of verhongeren.
Vriendschap en liefde worden vernietigd door lange afwezigheid, doch kunnen door korte versterkt worden.
Armoede is een grote vijand van het menselijk geluk; zij vernietigd de vrijheid en maakt het uitoefenen van sommige deugden onmogelijk, en van andere zeer moeilijk.
Vriendschap is niet altijd het resultaat van verplichting.
De gewoonte om alle gebeurtenissen positief te benaderen is meer waard dan duizend pond per jaar.
Niemand kan de smaak van de vruchten van de herfst proeven terwijl zijn reuk zich vermaakt met de de bloemen van de lente.
Je kunt niet alles tegelijk hebben. Elke levensfase en elke keuze kent zijn eigen genoegens, en genoegens die niet met elkaar te verenigen zijn, kun je niet tegelijkertijd ervaren. Wie blijft stilstaan bij de bloesems van de lente (jeugd, nieuwheid, belofte), kan niet tegelijkertijd de vruchten van de herfst (volwassenheid, resultaten, verwezenlijking) oogsten. Het bijbehorende beeld in het origineel – dat niemand zijn beker tegelijkertijd bij de bron en bij de monding van de Nijl kan vullen – illustreert hetzelfde punt. Kiezen voor een bepaald pad betekent afzien van andere paden; streven naar alle vormen van geluk tegelijk leidt tot teleurstelling.
Herkomst:
De uitspraak is afkomstig uit “The History of Rasselas, Prince of Abissinia” (1759), een filosofisch verhaal over een prins die de ‘Gelukkige Vallei’ – waar in elk genot wordt voorzien – verlaat om op zoek te gaan naar de ‘levenskeuze’ die hem werkelijk gelukkig zal maken. Onderweg blijken mensen die op zeer uiteenlopende manieren leven allemaal ontevreden te zijn; het centrale thema van het boek is dat geen enkele levenswijze volledig geluk brengt. De uitspraak sluit aan bij dat thema: elke keuze brengt offers met zich mee.
De volledige formulering luidt, voor zover ik me herinner:
“Niemand kan de vruchten van de herfst proeven terwijl hij zich verlustigt aan de geur van de lentebloesems; niemand kan zijn beker tegelijkertijd bij de bron en bij de monding van de Nijl vullen.”
De hier geciteerde versie is een gemoderniseerde weergave.
Auteur:
Samuel Johnson (1709-1784)
Een Engels schrijver, essayist, dichter, criticus en lexicograaf, vooral bekend van “A Dictionary of the English Language” (1755). Naar verluidt schreef hij “Rasselas” in ongeveer een week tijd om de begrafenis van zijn moeder te kunnen betalen en haar schulden te voldoen.
