Christoph Martin Wieland:
(Oberholzheim, 5 september 1733 – Weimar, 20 januari 1813). Duits schrijver uit het rococo. Hij vertegenwoordigt, als enige Duitse auteur van betekenis, een stroming die men humoristisch classicisme noemt.
Al te vaak zijn de goden niet meer dan draadpoppen van hun priesters.
Het is een klassieke verlichtingskritiek op geïnstitutionaliseerde religie. Wieland zegt dat het goddelijke – het eigenlijke object van religieus geloof – vaak niet is wat werkelijk het religieuze leven regeert; in plaats daarvan manipuleert het priesterschap het beeld van de goden om zijn eigen belangen, autoriteit en macht te dienen. De goden worden een soort buiksprekerspop: ze lijken te spreken en te handelen, maar het zijn de priesters die achter de schermen aan de touwtjes trekken en de leer, het ritueel en de ‘goddelijke wil’ vormgeven om aan de menselijke institutionele doeleinden te voldoen, in plaats van andersom. Het behoort tot dezelfde intellectuele familie als andere 18e-eeuwse kritieken op priesterlist (een favoriet doelwit van schrijvers van de Verlichting in heel Europa, van Voltaire tot Diderot), waarbij wordt gewezen op de kloof tussen echte religieuze waarheid en het politieke/institutionele gebruik dat religieuze autoriteiten ervan maken.
Herkomst:
Deze regel circuleert wijd als een op zichzelf staand aforisme dat in Duitse citatenverzamelingen aan Wieland wordt toegeschreven, hoewel de meeste van deze sites niet een specifiek boek, brief of essay van hem citeren; het wordt doorgaans eenvoudigweg gepresenteerd als een van zijn aforistische uitspraken (‘Aphorismen/Sentenzen’) in plaats van gekoppeld aan een werk met de naam ‘Agathon’ of de ‘Geschichte der Abderiten’ (zijn satire op provinciaal priesterschap en bijgeloof, wat thematisch bij dit verhaal zou passen). gevoel heel goed). Als je het nodig hebt voor een citaat met een precieze tekstuele bron (pagina/werk), raad ik je aan een wetenschappelijke editie van Wielands verzamelde werken of aforisme-compilaties te raadplegen, aangezien de populaire citatensites geen verwijzing naar de primaire bron geven.
Auteur:
Christoph Martin Wieland (1733–1813), de Duitse dichter, vertaler en romanschrijver uit de Verlichting (auteur van “Geschichte des Agathon”, beschouwd als het grondwerk van de Duitse ‘Bildungsroman’).
Het originele Duits is: “Nur zu oft sind die Götter bloße Drahtpuppen ihrer Priester.”
– Letterlijke vertaling: “Al te vaak zijn de goden slechts draadpoppen (marionetten) van hun priesters.” (‘Drahtpuppen’ betekent letterlijk ‘draadpoppen/poppen’ – het soort dat wordt bewogen door draden of touwtjes, in tegenstelling tot handpoppen.)
