Joseph Joubert:
(Montignac in de Périgord, 7 mei 1754 – Parijs, 4 mei 1824)
Frans moralist en essayist.
Wie de zwakheid der vriendschap niet heeft, mist ook haar kracht.
Fantasie is het oog van de ziel.
De geest wordt zwanger met pijn, maar baart vreugde.
Elegantie zit in kleding, in bewegingen, in manieren; schoonheid in het naakt, en in vormen. Dit geldt voor lichamen; maar als we over gevoelens spreken, zit schoonheid in hun spiritualiteit en gratie in hun gematigdheid.
Maak wat ondeugd is in anderen een kwaliteit in jou.
Het is gemakkelijk om God te begrijpen zolang je hem niet probeert uit te leggen.
Vraag het aan de jongeren. Ze weten alles.
Men kan nergens poëzie vinden als men haar niet in zich heeft.
Kinderen is altijd plezier, pijn heeft altijd rimpels.
Bijgeloof is de enige religie waartoe lage zielen in staat zijn.
Iedereen is geboren om orde te observeren, maar weinigen zijn geboren om die te vestigen.
De schone epische, dramatische, lyrische gedichten zijn niets anders dan dromen van een wakende wijze.
De hartstochten van de jongeren zijn ondeugden van de ouderen.
Kies in het huwelijk alleen een man die je als vriend zou kiezen als hij een vrouw was.
God is de plaats waar ik me de rest niet herinner.
Er zijn meningen die uit het hart komen, en wie geen vaste mening heeft, heeft geen constante gevoelens.
Logica werkt, metafysica overweegt.
De Bijbel is voor mij een boek vol boeken gebleven, altijd goddelijk – maar goddelijk in de zin dat alle grote boeken mensen leren hoe ze rechtschapen moeten leven.
Hoeveel mensen maken zichzelf abstract om diepzinnig over te komen. Het nuttigste deel van abstracte termen zijn de schaduwen die ze creëren om een leegte te verbergen.
We moeten het verleden respecteren en het heden wantrouwen als we de veiligheid van de toekomst willen waarborgen.
Schrijf nooit iets waar je niet veel plezier aan beleeft. Emotie wordt gemakkelijk overgedragen van de schrijver op de lezer.
Ellende is bijna altijd het resultaat van denken.
Degenen die nooit hun mening intrekken, houden meer van zichzelf dan van de waarheid.
Gerechtigheid is de waarheid in actie.
Liefde en vrees. Alles wat de vader van een gezin zegt, moet de een of de ander inspireren.
Poëzie vind je nergens als je het niet zelf meeneemt.
Het is beter een vraagstuk te bespreken zonder het op te lossen dan een vraagstuk op te lossen zonder het te bespreken.
Lesgeven is twee keer leren.
Een deel van vriendelijkheid bestaat erin meer van mensen te houden dan ze verdienen.
Dit citaat betekent dat ‘echte vriendelijkheid’ niet alleen bestaat uit aardig zijn voor mensen die dat “verdienen”, maar juist ook uit:
– ‘mildheid tonen’ tegenover iemands fouten
– ‘vergevingsgezind’ zijn
– mensen zien ‘als meer dan hun tekortkomingen’
– liefde, begrip of goodwill geven, ook wanneer iemand onvolmaakt is
Kort gezegd:
👉 ‘Vriendelijkheid is niet alleen een beloning voor goed gedrag, maar ook een bewuste keuze om menselijk en ruimhartig te zijn.’
👤 Auteur:
Dit citaat wordt ‘meestal toegeschreven aan Joseph Joubert’ (1754–1824), een Franse essayist en moralist.
– Naam: Joseph Joubert
– Nationaliteit: Frans 🇫🇷
– Bekend om: korte, scherpe morele en filosofische aforismen
🏛️ Oorsprong:
De gedachte komt waarschijnlijk uit het werk van Joseph Joubert, meer bepaald uit zijn ‘aforismen en notities’, die na zijn dood werden gepubliceerd.
Belangrijk:
– De ‘Nederlandse formulering’ is vermoedelijk een ‘vertaling of parafrase’
– De bekendste Engelse versie luidt:
> “Kindness consists in loving people more than they deserve.”
– Daarom kan de precieze bewoording per taal of uitgave verschillen
Waarschijnlijke herkomst:
– uit Jouberts ‘Pensées’ / nagelaten notities
– postuum uitgegeven in de 19e eeuw
🌍 Mogelijke oorspronkelijke formulering:
Er circuleren verschillende versies, maar de gedachte wordt doorgaans gekoppeld aan een Franse formulering in deze strekking:
> “La bonté consiste à aimer les gens plus qu’ils ne méritent.”
Let op: de ‘exacte originele formulering’ is niet altijd in alle bronnen identiek terug te vinden, omdat Jouberts werk vaak in verzamelingen en vertalingen is overgeleverd.
Knip nooit af wat je kunt losmaken.
Als je op zoek gaat naar honing moet je er rekening mee houden dat je gestoken wordt door bijen.
– Het citaat betekent dat je ‘voor iets waardevols ook de nadelen, risico’s of pijn moet aanvaarden’.
– Met andere woorden: ‘je kunt de honing niet willen zonder de bijen erbij te nemen’.
– De gedachte is dus: ‘beloning en ongemak horen vaak samen’.
🏛️ Oorsprong:
– De beeldspraak van ‘honing en bijen’ is waarschijnlijk ‘ouder dan één specifieke auteur’.
– Ze lijkt voort te komen uit een ‘algemene, spreekwoordelijke wijsheid’ die in meerdere talen voorkomt.
– De Nederlandse formulering is daarom waarschijnlijk ‘een parafrase of vertaling’, geen oorspronkelijk Nederlands citaat.
✍️ Auteur:
– De uitspraak wordt ‘vaak toegeschreven aan Joseph Joubert’.
– Toch is er ‘geen volledige zekerheid over de exacte bron en formulering’.
– Daarom is de veiligste manier van citeren:
> “Wie honing wil, moet de steken van de bijen verdragen” — een uitspraak die vaak aan Joseph Joubert wordt toegeschreven.
Het doel van argumentatie of discussie moet niet overwinning zijn, maar vooruitgang.
– Een “discussie” mag niet gebruikt worden om “de ander te verpletteren” of om “kost wat kost gelijk te hebben”;
– Het moet beide partijen juist in staat stellen om:
– een onderwerp beter te begrijpen,
– hun fouten te corrigeren,
– de discussie vooruit te helpen,
– samen vooruitgang te boeken.
💡 Met andere woorden:
Het ware doel van een uitwisseling van ideeën is niet om een verbale strijd te winnen, maar om “de waarheid te zoeken” of om “zichzelf intellectueel en moreel te ontwikkelen”.
👤 Auteur: Dit citaat wordt over het algemeen toegeschreven aan Joseph Joubert. Over hem:
– Volledige naam: Joseph Joubert
– Geboorte- en sterfdatum: 1754–1824
– Nationaliteit: Frans 🇫🇷
– Beroep: moralist, essayist, denker
Joubert is vooral bekend om zijn “gedachten”, “maximen” en filosofische reflecties over de geest, moraal, opvoeding en literatuur. 🏛️ Oorsprong:
De uitdrukking is in het Engels bekend als:
> “The goal of an argument or discussion should not be victory, but progress.”
⚠️ Belangrijke opmerking:
– De Franse versie die tegenwoordig wordt geciteerd, is vaak een vertaling of een herformulering.
– Zoals bij veel oude citaten kan de exacte formulering variëren afhankelijk van de editie en verzameling.
📚 Waarschijnlijke bron: Deze gedachte is verbonden aan postume verzamelingen van zijn aantekeningen en stelregels, met name:
– “Pensées de Joseph Joubert”
– of edities van zijn “carnets / pensées / correspondance”
🧠 Filosofische gedachte achter het citaat:
Deze zin verdedigt een nobele visie op dialoog:
– luister voordat je antwoordt 👂
– probeer te begrijpen in plaats van te domineren
– erken dat we van anderen kunnen leren
– maak van discussie een instrument voor vooruitgang
Het verzet zich daarom tegen:
– ego-conflicten,
– steriele polemieken,
– de behoefte om koste wat kost te zegevieren.
✍️ Eenvoudige herformulering:
– ‘Een discussie is niet bedoeld om te winnen, maar om vooruit te komen.’
– ‘Het doel van een debat is niet om de ander te verslaan, maar om samen vooruitgang te boeken.’
Degenen die verbeelding hebben maar geen kennis, hebben vleugels maar geen voeten.
Onschuld is nooit verdacht.
Kinderen hebben meer behoefte aan voorbeelden dan aan kritiek.
De richting van onze geest is belangrijker dan haar vooruitgang.
Geen vrijheid, als een sterke en machtige wil de bestaande orde niet handhaaft.
Woorden, zoals glas, verduisteren wanneer ze het zicht niet bevorderen.
Beleefdheid is de bloem van de mensheid.
Deze uitspraak betekent dat “beleefdheid” één van de mooiste en meest verfijnde uitingen van mens-zijn is.
– “Beleefdheid” gaat verder dan alleen goede manieren.
– Het verwijst ook naar:
– 🤝 respect voor anderen
– 💬 vriendelijkheid in omgang
– 💡 sociale beschaving
– ❤️ aandacht voor de gevoelens van anderen
De metafoor “de bloem” suggereert iets moois, zachts en waardevols:
zoals een bloem de plant siert, zo siert beleefdheid de mensheid.
🧠 Met andere woorden:
> ‘Beleefdheid laat het beste van de mens zien.’
Of nog eenvoudiger:
– Zonder beleefdheid kan samenleven stroef worden.
– Met beleefdheid wordt het menselijk contact aangenamer en waardiger.
Oorsprong:
De uitspraak wordt meestal toegeschreven aan de Franse moralist en essayist:
✍️ Auteur: Joseph Joubert 1754–1824, Nationaliteit: 🇫🇷 Frans
De oorspronkelijke gedachte komt waarschijnlijk uit zijn morele en filosofische notities, waarin hij vaak korte, wijze aforismen formuleerde. Een bekende Franse vorm is:
> “La politesse est la fleur de l’humanité.”
Nederlandse vertaling:
> “Beleefdheid is de bloem van de mensheid.”
⚠️ Kleine nuance:
Bij dit soort citaten is de ‘exacte bronvermelding’ soms lastig vast te stellen, omdat uitspraken van Joubert vaak later uit zijn aantekeningen en verzamelwerken zijn gepubliceerd.
Maar de ‘gangbare toeschrijving’ is wel degelijk aan Joseph Joubert.
Ruimte staat tot uitgestrektheid als eeuwigheid voor tijd.
Zonder de spirituele wereld is de materiële wereld een ontmoedigend raadsel.
De vrijheid is een tiran, die beheerst wordt door zijn grillen.
Zij die nooit een mening terugnemen, beminnen zichzelf meer dan de waarheid.
De straf voor slechte prinsen is dat ze erger worden geacht dan ze zijn.
De dwaling jaagt ons voort; de waarheid brengt rust.
Een droom is een halve realiteit.
Vriendschap is een plant die bestand is tegen droogte.
Wij verliezen altijd de vriendschap van hen, doe onze achting verliezen.
Wees mild en vergevingsgezind voor iedereen; wees niet mild en vergevingsgezind voor jezelf.
