Harry Emerson Fosdick:
(24 mei 1878 – 5 oktober 1969).
Amerikaanse predikant.
Fosdick werd een centrale figuur in de fundamentalistisch-modernistische controverse binnen het Amerikaanse protestantisme in de jaren 1920 en 1930 en was een van de meest prominente liberale predikanten van de vroege 20e eeuw. Hoewel hij baptist was, werd hij beroepen als predikant in New York City, eerst bij de First Presbyterian Church in West Village in Manhattan, en vervolgens bij de historische, interkerkelijke Riverside Church in Morningside Heights, Manhattan.
Vrijheid is altijd gevaarlijk, maar het is het veiligste goed dat we bezitten.
De uitspraak is een bewust ‘paradox’: vrijheid wordt gewoonlijk tegenover veiligheid geplaatst — alsof je moet kiezen tussen de twee. Fosdick keert die redenering om.
– “Vrijheid is altijd gevaarlijk” — Vrijheid brengt risico’s mee: mensen kunnen slechte keuzes maken, macht kan misbruikt worden, democratie kan mislukken. Dit is een eerlijke erkenning, geen naïef idealisme.
– “Maar het is het veiligste goed dat we bezitten” — Het ‘alternatief’ voor vrijheid — onderdrukking, autoritarisme, controle — is op de lange termijn véél gevaarlijker. Onvrijheid geeft een schijnveiligheid die altijd breekbaar blijkt.
De kern van de gedachte: wie vrijheid inruilt voor veiligheid, verliest uiteindelijk allebei. Het is een idee dat Fosdick als liberale theoloog in de context van de opkomst van het fascisme en totalitarisme in de jaren dertig uitsprak — een tijd waarin veel mensen bereid leken vrijheid op te offeren voor orde en zekerheid.
Het citaat sluit thematisch nauw aan bij de beroemde uitspraak van Benjamin Franklin: “Those who would give up essential liberty to purchase a little temporary safety deserve neither liberty nor safety.”
Auteur: Harry Emerson Fosdick (1878–1969)
Amerikaanse liberaal-protestantse predikant, leraar en schrijver. Hij was een vroeg beoefenaar van pastorale counseling en een pleitbezorger van samenwerking tussen kerk en psychiatrie.
Van 1926 tot 1946 was Fosdick predikant van de interconfessionele Riverside Church in New York City. Hij schreef 40 boeken vanuit een evangelisch-liberaal perspectief en was waarschijnlijk de bekendste en meest gerespecteerde prediker van zijn generatie.
Oorsprong:
Origineel (Engels): “Liberty is always dangerous, but it is the safest thing we have.”
Het citaat is terug te vinden in “The Home Book of Quotations, Classical and Modern” (1937), geredigeerd door Burton Egbert Stevenson — wat betekent dat de uitspraak minstens uit 1937 of eerder dateert. Sommige bronnen koppelen het aan zijn “Riverside Sermons” uit 1958, maar de eerste gedocumenteerde verschijning is dus al uit de jaren dertig.
