( 21 juni 1905 – 15 april 1980 )
Frans filosoof, toneelschrijver, romanschrijver, scenarioschrijver, politiek activist, biograaf en literatuurcriticus, beschouwd als een leidende figuur in de Franse filosofie en het marxisme van de 20e eeuw. Sartre was een van de sleutelfiguren in de filosofie van het existentialisme (en de fenomenologie).
Foto: wikipedia.org
Een gedicht lezen in januari is net zo mooi als een wandeling maken in juni.
Foto: seasoflife. Betekenis:Existentialisme: Sartre’s werk gaat vaak over de betekenis van individuele ervaringen en de vrijheid van de mens. Deze uitspraak past binnen die context, omdat het de waarde van het moment benadrukt, ongeacht de tijd van het jaar. Auteur:Jean-Paul Sartre (1905-1980), een invloedrijke denker, schrijver en activist, bekend om zijn bijdragen aan de existentialistische filosofie. Werken: Hij schreef niet alleen filosofische werken, maar ook romans, toneelstukken en essays. Bekende werken zijn onder andere “Het wezen en het niets” en “De walging”. Conclusie: De uitspraak van Sartre herinnert ons eraan dat schoonheid en waarde te vinden zijn in zowel literatuur als natuur, en dat deze ervaringen ons leven verrijken, ongeacht de seizoenen.
Bezit is een vriendschap tussen mens en dingen.
Foto door Madalyn Cox
Het meest aangrijpende dat het toneel kan laten zien is de ontwikkeling van een karakter, het moment van de vrijheid van keuze, van de vrije beslissing, waardoor een moraal, een heel bestaan, op de helling komt.
Foto door Gerd Altmann
Elk woord heeft gevolgen, elk zwijgen ook.
Foto door Anna vander Stel
Ik besta. Het is zacht, zo zacht, zo langzaam. En licht: het lijkt alsof het in de lucht hangt. Het beweegt.
Foto door Alfred Kenneally
In de angst wordt de mens zich bewust van zijn vrijheid.
Foto door Vinicius ‘Amnx’ Amano
De mens is in het geheel niet de som van wat hij heeft, maar de totaliteit van wat hij nog niet heeft, van wat hij zou kunnen hebben.
Foto door Arnaud Steckle
De plicht is de wil van de ander in mij, het is de vervreemding van mijn eigen vrijheid
Foto door Harsh Gupta
Ik ben me altijd bewust van mezelf – in mijn gedachten. Pijnlijk bewust.
Foto: wikipedia.org. Betekenis 🧠: De zin “Ik ben me plotseling bewust van mezelf, zonder dat ik expliciet moet stilstaan bij mezelf” beschrijft wat Sartre “pré‑réflexieve” of “niet‑positionele” zelfbewustheid noemt: Elke ervaring van iets (een object, een handeling, een gedachte) gaat automatisch gepaard met een impliciet bewustzijn van “ik ben degene die ervaart/handelt”. Dat impliceert geen expliciete introspectie. Je hoeft niet apart “naar binnen” te kijken; het zelfbewustzijn is al meegeladen in de ervaring. Dit verschilt van reflectief zelfbewustzijn, waarbij je je aandacht wél expliciet op jezelf richt (bijv. “ik bestudeer mijn stemming”). Let op: het woord “plotseling” (sudden) zit niet bij Sartre; pre‑reflectieve zelfbewustheid is continu, niet iets wat ineens opduikt. “Plotseling” lijkt hier retorisch bedoeld. Oorsprong en auteur 🔎:Geen vaste, letterlijke bron voor dit exacte Nederlands. Het is een populaire parafrase van Sartres idee. De filosofische kern komt uit:Jean‑Paul Sartre, La Transcendance de l’Ego (1936/37), Jean‑Paul Sartre, L’Être et le Néant (1943) — NL: Het Zijn en het Niets, Sartre werkt daar uit dat bewustzijn altijd al “zichzelf mee‑bewust” is, zonder dat er een apart Ego in de ervaring gehypostaseerd hoeft te worden.Relevante (echte) Sartre‑formuleringen 📝: “Toute conscience positionnelle de quelque chose est en même temps conscience non positionnelle (ou non‑thétique) de soi.” Vrije NL‑weergave: “Elke positionele bewustzijnsact van iets is tegelijk een niet‑positioneel (niet‑thematisch) bewustzijn van zichzelf.”Bron:La Transcendance de l’Ego (en hernomen in L’Être et le Néant). In Het Zijn en het Niets werkt Sartre dit verder uit als “pré‑réflexieve zelfbewustheid”: bewustzijn is van zichzelf bewust in en door zijn gerichtheid op het object. Over “ Werk: L’Être et le Néant (NL: Het Zijn en het Niets). La Transcendance de l’Ego (NL‑vertaling vaak: De transcendentie van het ego). La Nausée (NL: Walging). De betreffende gedachte vind je vooral in De transcendentie van het ego en Het Zijn en het Niets. Voorbeeld ter verduidelijking 👀: Je leest geconcentreerd een boek: je bent niet expliciet met jezelf bezig, maar er is impliciet zelfbewustzijn “ik ben degene die leest”. Als iemand je naam roept, kan je bewustzijn omslaan in reflectie (“ben ik afgeleid?”). Het eerste is pré‑reflectief; het tweede reflectief. Conclusie 🧭: Het genoemde citaat is geen authentieke letterlijke Sartre‑quote, maar een accurate parafrase van zijn leer over pré‑réflexieve zelfbewustheid.
Een mens kan niet meer mens zijn dan de anderen, doordat de vrijheid in elk leven oneindig is.
Foto door Clay Banks
Er bestaat niet zoiets als een gegeven vrijheid; je moet je passies, je ras, je klasse, je natie overwinnen en samen met jou andere mensen overwinnen.
Foto: chiplanay
Als de vrijheid eenmaal in de ziel van een mens is ontploft, kunnen de goden niets meer tegen hem doen.
Foto: pixabay
Drie uur is altijd te laat of te vroeg voor alles wat je wilt doen.
Foto: Pete Linforth
Vrijheid is wat je doet met wat je is aangedaan.
Foto: Walter Frehner. Betekenis: Je huidige omstandigheden en hoe je ermee omgaat bepalen je vrijheid. Zie je beperkingen of mogelijkheden?
Met wanhoop begint echt optimisme: het optimisme van de man die niets verwacht, die weet dat hij geen rechten heeft en niets te verwachten heeft, die zich verheugt in het alleen op zichzelf rekenen en alleen handelen voor het welzijn van allen.
Afbeelding: Peter van Geest AI. Betekenis: Het gezegde beschrijft een paradox: wanneer je alle illusies hebt opgebroken (wanhoop), kun je tot een zuiver, radicaal optimisme komen – een optimisme dat niet steunt op verwachtingen of rechten, maar op je eigen vrije daad, en dat handelt voor het grotere goed. Oorsprong: Het lijkt onwaarschijnlijk dat “Characterizations of Existentialism” een correcte of officiële titel van een werk van Sartre is — dat lijkt eerder een misvertaling of verkeerde toeschrijving op citatensites. De ideeën zijn waarschijnlijk gebaseerd op zijn tekst À propos de l’existentialisme : mise au point (1944) en/of zijn lezing Existentialism Is a Humanism (1945/1946). Wat hij bedoelt met de uitspraak (of de parafrase daarvan) is typisch Sartre: wanhoop (in de zin van geen hoop op externe redding) is niet passief, maar juist het begin van een radicaal optimisme dat geworteld is in eigen verantwoordelijkheid en actie voor een breder menselijk belang.
Door Pieter
Mensenmens, zoon, echtgenoot, vader, opa.
Spiritueel, echter niet religieus.
Ik hou van golf, wandelen, lezen en de natuur in veel opzichten.
Onderzoeker, nieuwsgierig, geen fan van de mainstream media (MSM).
