(Oldenburg, 23 februari 1883 – Bazel, 26 februari 1969). Zwitserse psychiater die als filosoof internationaal bekend werd. Hij werd geboren in Duitsland. Zijn vader was jurist en zijn moeder werkte in een landbouwcoöperatie.
Jaspers was een van de meest vooraanstaande vertegenwoordigers van de existentiefilosofie, die hij strikt onderscheidde van Jean-Paul Sartre’s existentialisme. Op theologisch terrein heeft hij eveneens van zich doen spreken. Hij was eerst leraar en later levenslange vriend van Hannah Arendt, met wie hij decennialang correspondeerde. Hij onderhield ook een correspondentie met Martin Heidegger, die echter onderbroken werd ten tijde van het Duitse fascisme en na de Tweede Wereldoorlog maar moeizaam weer op gang kwam. Met Max Weber, Hans Walter Gruhle en Kurt Schneider was hij in jarenlange vriendschap verbonden.
Karl Jaspers Foto wikipedia.org
De rede is de zachte kracht die grenzen en verhoudingen stelt aan alles, en zelfs aan geweld.
Foto door Tolga Ulkan
Er mag geen vrijheid zijn tot vernietiging van de vrijheid.
Foto door S-usan
De mens staat vandaag voor het alternatief: ondergang van de mens of transformatie van de mens.
Foto door Oliver Roos
Vreemd genoeg behoort de paradox tot het hoogste geestelijke goed; maar de eenduidigheid is een teken van zwakte.
Afbeelding: unsplash. Betekenis 🧠:Paradox als kracht: Complexe werkelijkheid en innerlijke tegenstellingen laten zich niet reduceren tot één simpele, eenduidige formule. Het vermogen om spanning tussen tegenpolen vol te houden (paradox) is een teken van rijp denken en geestelijke diepte. Eenduidigheid als zwakte: Een dwingende behoefte aan één betekenis/één uitleg kan wijzen op: simplificatie van een complexe zaak, dogmatisme of ideologische vernauwing, onvermogen om ambiguïteit en onzekerheid te verdragen. Context: In existentiële filosofie (Jaspers) en dieptepsychologie (Jung) fungeert paradox als noodzakelijke uitdrukkingsvorm voor het samengaan van tegenstellingen (bijv. bewuste/onbewuste, vrijheid/noodzaak). Auteur en toeschrijving 🏷️ : Waarschijnlijke auteur:Karl Jaspers. Taalregister en thematiek (“geistige Güter”, kritiek op “Eindeutigkeit”) sluiten nauw aan bij Jaspers’ existentiële filosofie, waarin paradox en grenssituaties centraal staan. De uitspraak circuleert in citatenbundels als Jaspers‑citaat, maar vaak zonder nauwkeurige paginaverwijzing. Waarom vaak aan C. G. Jung toegeschreven? 🤔: Jung schrijft herhaaldelijk dat paradox onmisbaar is om psychische en levensvolle werkelijkheid te benaderen. Er bestaan zeer nabije Jung‑formuleringen in zijn Collected Works (over de waarde van paradox en het gevaar van eenzijdigheid), waardoor het citaat gemakkelijk “verjungt” wordt. Voor zover gedocumenteerd, komt deze exacte zinswending niet als letterlijke Jung‑zin in de Collected Works voor. Oorsprong/bron 🔎:Oorspronkelijke taal:Duits. Vaste formulering: “Die Paradoxie gehört zu den höchsten geistigen Gütern; die Eindeutigkeit ist ein Zeichen von Schwäche.”Primaire vindplaats: Wordt veel aangehaald zonder precieze bronverwijzing. De gedachte sluit aan bij Jaspers’ werken uit de jaren 1930–1950 (bijv. Die geistige Situation der Zeit; Philosophie; Vernunft und Existenz), maar een exact paginanummer wordt in gangbare citatenverzamelingen doorgaans niet gegeven. Vertalingen 🌍: Nederlands (uw versie): “Vreemd genoeg behoort de paradox tot het hoogste geestelijke goed; maar de eenduidigheid is een teken van zwakte.” Duits (meest aangehaalde vorm): “Die Paradoxie gehört zu den höchsten geistigen Gütern; die Eindeutigkeit ist ein Zeichen von Schwäche.” Engels (gebruikelijke vertaling): “Paradox belongs to the highest spiritual/intellectual goods; univocity (or unequivocalness) is a sign of weakness.” Samenvatting 🧾: De uitspraak past inhoudelijk bij zowel Jaspers als Jung, maar de specifieke formulering wordt het meest overtuigend aan Karl Jaspers toegeschreven. Jung dacht vergelijkbaar over de waarde van paradox, wat de frequente misattributie verklaart.
Pas toen, rond mijn veertigste verjaardag, maakte ik van filosofie mijn levenswerk.
Foto: britannica.com. Betekenis: Pas relatief laat in zijn leven (rond zijn 40e verjaardag) besloot de spreker dat filosofie niet zomaar een interesse of nevenactiviteit was, maar zijn hoofdtaak / roeping / “levenswerk”. na die ommekeer ging hij filosofie zien als zijn centrale missie. ✍️ Auteur:Karl Jaspers . ✅ De uitspraak past sterk bij Karl Jaspers (1883–1969): hij begon beroepsmatig als arts en psychiater, en schoof pas later door naar de filosofie als hoofdproject. Chronologie die dit ondersteunt: Jaspers was in de jaren 1910–1920 vooral bekend door zijn werk in de psychiatrie (Allgemeine Psychopathologie, 1913). Rond het begin van de jaren 1920 (hij was toen eind 30 / rond 40) werd zijn filosofische werk en positie dominant. Kortom: inhoudelijk en biografisch is “Karl Jaspers” hier de meest logische auteur. 🧭 Oorsprong / bron: De Nederlandse formulering klinkt als een vertaling/parafrase van een autobiografische passage in het Duits, in de trant van: „Erst um meinen vierzigsten Geburtstag machte ich die Philosophie zu meinem Lebenswerk.“ Dit soort zinnen worden doorgaans aangehaald uit Jaspers’ autobiografische teksten, met name: “Philosophische Autobiographie” (vaak opgenomen in verzamelbundels/essays), en vaak genoemd in samenhang met de bundel Rechenschaft und Ausblick (Jaspers, 1958) waarin autobiografische reflecties zijn opgenomen. 📝 Mini-context 🧠: Jaspers’ loopbaan is juist bekend om de beweging: van psychiatrie/klinische wetenschap ➝ naar existentiële filosofie (grenssituaties, existentie, transcendentie). Een “late” keuze voor filosofie als levenswerk is bij hem dus niet alleen plausibel, maar bijna een kernmotief van zijn zelfbeschrijving.
Door Pieter
Mensenmens, zoon, echtgenoot, vader, opa.
Spiritueel, echter niet religieus.
Ik hou van golf, wandelen, lezen en de natuur in veel opzichten.
Onderzoeker, nieuwsgierig, geen fan van de mainstream media (MSM).
